*हरणखुरीत श्रमदानातून वनराई बंधारा, पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी ग्रामपंचायतीचा पुढाकार, लोकनियुक्त सरपंच अर्जुन पावरा यांच्या संकल्पनेतून जलसंवर्धनाला गती, ग्रामस्थांच्या एकजुटीतून साकारला उपक्रम*
धडगाव(प्रतिनिधी):-ग्रामीण भागात उन्हाळ्यात जाणवणारी पाणीटंचाई कमी करण्यासाठी आणि पावसाच्या पाण्याचे योग्य नियोजन करण्यासाठी गट ग्रामपंचायत भुजगाव अंतर्गत मौजे हरणखुरी येथे लोक सहभागातून जलसंवर्धनाचा महत्त्वपूर्ण उपक्रम राबविण्यात आला आहे. हरणखुरी –भुजगाव मुख्य नाल्यावर ग्रामस्थांच्या श्रमदानातून वनराई बंधारा बांधण्यात आला असून, त्याचबरोबर नाला खोलीकरण आणि सिमेंट बंधाऱ्याला दरवाजे बसविण्याचे कामही हाती घेण्यात आले आहे. पाण्याचा प्रत्येक थेंब अडवून त्याचा गावाच्या विकासासाठी उपयोग व्हावा, या उद्देशाने सुरू असलेल्या या उपक्रमामुळे परिसरात जलसंवर्धनाच्या कामाला गती मिळाली आहे. लोकनियुक्त सरपंच अर्जुन पावरा यांच्या संकल्पनेतून साकारण्यात आलेल्या या उपक्रमात ग्रामस्थांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवून श्रमदानाच्या माध्यमातून गावाच्या विकासासाठी हातभार लावला आहे. आज अनेक गावांमध्ये उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्यासह शेतीच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर बनत आहे. पावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणावर पाणी नाल्यांमधून वाहून जाते; मात्र त्याचे योग्य नियोजन आणि साठवणूक न झाल्यास उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचा सामना करावा लागतो. ही परिस्थिती लक्षात घेऊन हरणखुरी –भुजगाव मुख्य नाल्यावर वनराई बंधारा उभारण्याचा आणि नाला खोलीकरण करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. वनराई बंधाऱ्यामुळे वाहून जाणारे पाणी अडविण्यास मदत होणार असून, नाला खोलीकरणामुळे पाणी साठवणुकीची क्षमता वाढण्यास हातभार लागू शकतो. यासोबतच सिमेंट बंधाऱ्याला दरवाजे बसविण्याच्या कामामुळे उपलब्ध पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन करण्याच्या प्रयत्नांना बळ मिळणार आहे. या कामांचा भविष्यात भूजलपातळी सुधारण्यास आणि परिसरातील पाण्याची उपलब्धता वाढण्यास फायदा होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. या उपक्रमात नवलसिंग पावरा, प्रवीण पावरा, चिलवर पावरा, संदीप पावरा, इंदास तडवी, बाजीराव पावरा, दिलीप पावरा, मनोज पावरा आणि अनिल पावरा यांनी श्रमदान करून मोलाचे योगदान दिले. गावातील पाणीटंचाईची समस्या कमी करण्यासाठी ग्रामस्थांनी एकत्र येऊन प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात केल्याने लोकसहभागातून ग्रामविकास कसा साधता येतो, याचे उदाहरण या उपक्रमातून पाहायला मिळत आहे. गावाच्या विकासासाठी केवळ शासनाकडे अपेक्षा न ठेवता उपलब्ध साधनसंपत्तीचा योग्य वापर करून सामूहिक प्रयत्न करणे गरजेचे आहे, ही भावना या श्रमदानातून अधोरेखित झाली आहे. यावेळी लोकनियुक्त सरपंच अर्जुन पावरा यांनी सांगितले की, “गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी पाणी हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. भविष्यात पाणीटंचाईची समस्या कमी व्हावी आणि पावसाचे पाणी गावाच्या उपयोगी पडावे, या उद्देशाने हरणखुरी–भुजगाव मुख्य नाल्यावर वनराई बंधारा बांधणे, नाला खोलीकरण करणे आणि सिमेंट बंधाऱ्याला दरवाजे बसविण्याचे काम हाती घेण्यात आले आहे. ग्रामस्थांनी श्रमदानातून दिलेली साथ ही आमच्यासाठी मोठी ताकद आहे. गावाच्या विकासासाठी सर्वांनी एकत्र येऊन काम केल्यास निश्चितच चांगले परिणाम साधता येतात. ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून जलसंवर्धनासह गावातील मूलभूत सुविधांच्या विकासासाठी लोकसहभागातून विविध उपक्रम राबविण्याचा आमचा प्रयत्न राहील.” यावेळी चिलवर पावरा यांनीही आपल्या भावना व्यक्त करताना सांगितले की, “पाणी ही प्रत्येक गावाची मूलभूत गरज आहे. पावसाचे पाणी वाहून जाण्याऐवजी ते अडवून गावाच्या उपयोगी पडावे, या उद्देशाने आम्ही सर्वांनी एकत्र येऊन श्रमदान केले. गावाच्या विकासासाठी प्रत्येकाने पुढाकार घेतला, तर कोणतेही काम अवघड राहत नाही. वनराई बंधारा, नाला खोलीकरण आणि सिमेंट बंधाऱ्याला दरवाजे बसविण्याच्या कामामुळे भविष्यात पाणी साठवणुकीला मदत होईल, अशी आम्हाला अपेक्षा आहे. गावातील पाणीटंचाई कमी व्हावी आणि ग्रामस्थांना त्याचा लाभ मिळावा, हाच आमच्या श्रमदानामागील मुख्य उद्देश आहे.” हरणखुरी येथील हा उपक्रम केवळ बंधारा बांधण्यापुरता मर्यादित नसून, तो ग्रामस्थांच्या एकजुटीचा, सामाजिक बांधिलकीचा आणि जल संवर्धनाबाबतच्या जागरूकतेचा प्रत्यय देणारा आहे. लोकनियुक्त सरपंच अर्जुन पावरा यांच्या संकल्पनेला ग्रामस्थांनी श्रमदानाची जोड दिल्यामुळे गावाच्या विकासासाठी सामूहिक प्रयत्नांची सकारात्मक दिशा निर्माण झाली आहे. जल संधारणाची कामे टिकवून ठेवण्यासाठी त्यांची नियमित देखभाल, पाण्याचा काटकसरीने वापर आणि भविष्यातील नियोजनही तितकेच महत्त्वाचे ठरणार आहे. “पाणी अडवा, पाणी जिरवा आणि गाव समृद्ध करा” हा संदेश देणारा हरणखुरीचा हा उपक्रम इतर गावांसाठीही प्रेरणादायी ठरू शकतो. ग्रामपंचायत भुजगावच्या पुढाकारातून आणि ग्रामस्थांच्या सहकार्याने सुरू असलेले हे प्रयत्न भविष्यात गावाला पाणीटंचाईच्या समस्येवर मात करण्यासाठी निश्चितच उपयुक्त ठरतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.